Porady eksperta

Salmonelloza, salmoneloza

Wywołująca zapalenia jelita cienkiego i grubego choroba zakaźna układu pokarmowego, spowodowana zakażeniem bakterią chorobotwórczą z rodzaju Salmonella. Nazwa pochodzi od nazwiska odkrywcy, amerykańskiego uczonego Daniela Salmona. Do zakażenia dochodzi drogą pokarmową po spożyciu pokarmów zawierających bakterię salmonelli, po około 12-24 godzinach dochodzi do wystąpienia pierwszych objawów chorobowych. Należą do nich: kurczowe bóle brzucha, biegunka, gorączka, wymioty. Leczenie polega na stosowaniu antybiotyków, leków przeciwbiegunkowych oraz nawadnianiu. W części przypadków może być konieczna hospitalizacja. Choroba może być niebezpieczna dla dzieci, osób w starszym wieku oraz osób z zaburzeniami odporności.

Stawonogi krwiopijne: kleszcze, komary i meszki

Nasza krew jest bardzo bogata w składniki odżywcze i dlatego jest wykorzystywana do produkcji jaj przez samice kleszczy, komarów i meszek - naszych pasożytów zewnętrznych.

Komary są szczególnie dokuczliwymi pasożytami. Ich rozwój przebiega w drobnych zbiornikach wodnych, jak np. kałuże śródleśne, woda zebrana w dziuplach i w starych oponach, sadzawki, stawy, oczka wodne i inne zbiorniki bogate w materię organiczną. Samice komarów składają jaja do wody i w niej wylęgają się robakowatego kształtu larwy, odżywiające się różnymi mikroorganizmami, które filtrują z wody. Szkodliwość komarów polega na tym, że kłują boleśnie i wypijają krew z człowieka i zwierząt domowych. Krew ssą tylko samice. U samców narządy gębowe są bardzo uproszczone i nie potrafią nimi przebić skóry ssaków; odżywiają się sokiem roślin i nektarem kwiatów. U naszych komarów pobierających krew od różnych ssaków mogą występować krętki Borrelia burgdorferi i komary wspomagają krążenie tych krętków, które wywołują u ludzi boreliozę z Lyme.

Meszki. Krwiopijne samice żerują tylko w dzień napadając na bydło, konie, owce, świnie, drób, a także na ludzi. W odróżnieniu od komarów, meszki nie są aktywne wieczorem i nocą.
Od czasu do czasu meszki pojawiają się tak licznie, że atakując chmarami uniemożliwiają ludziom pracę i wypoczynek w terenie. Latają wokół nas, wchodzą do uszu, nosa i we włosy. Kłują w miejsca pokryte cieńszą i delikatniejszą skórą. Ukłucia meszek są dla nas bardziej bolesne niż ukłucia komarów i pozostawiają wyraźny krwawiący ślad i bolesne obrzmienia, trwające u ludzi nawet ponad tydzień. Wiele osób jest uczulonych, u nich mogą wystąpić duże obrzęki i gorączka.

Kleszcze potrzebują krwi ludzkiej i zwierząt w każdym stadium rozwojowym, a samice dodatkowo do produkcji około 1000 jaj. Gospodarza wyczuwają tzw. organem Hallera, który wykrywa podwyższone stężenie dwutlenku węgla, wyższą ciepłotę ciała i zapach potu. U osób dorosłych kleszcze przeważnie przyczepiają się do nóg i pośladków, osiadają w pachwinach i na brzuchu, zaś u dzieci - na głowie. Kleszcze wprowadzają do krwi drobnoustroje chorobotwórcze, z których najgroźniejsze są krętki wywołujące boreliozę i wirusy kleszczowego zapalania mózgu (KZM). Człowiek może zostać zakażony krętkami lub wirusami KZM: podczas pokłucia przez kleszcza, przez wtarcie znajdującego się kału kleszcza w zranioną skórę, przez rozgniecenie kleszcza i wtarcie jego treści w zranioną skórę.

Ochronę przed komarami, meszkami, kleszczami i przed innymi kłującymi stawonogami na kilkanaście godzin można uzyskać stosując repelenty, czyli chemiczne środki odstraszające pasożyty, którymi spryskuje się lub smaruje się odsłonięte części ciała (głowa, szyja, ramiona). Sprzedawane są one w formie kremu, sztyftu, płynu lub aerozolu.

Do najskuteczniejszych repelentów należą Spray oraz Żel odstraszający Expel. Ukąszenia owadów czy inne podrażnienia złagodzi Żel łagodzący Expel.

Szczury i myszy

Szczurów jest na kuli ziemskiej tyle, ile ludzi. W ciągu roku sto szczurów spożywa więcej niż tonę suchych produktów, a jedna para myszy domowej pozostawia w produkcie, w którym żeruje, ponad 10000 grudek kału i prawie 2 l moczu.

Szczur żywi się roślinami, mięczakami, pisklętami, jajami, drobnymi ssakami oraz padliną. Znane są przypadki atakowania przez szczury żywych zwierząt: świniom wygryzały dziury w ciele, a gęsiom wyżerały błony pławne. Mysz domowa żywi się owadami, ziarnem, warzywami, owocami, zapasami żywności w magazynach i spiżarniach. Nie gromadzi żywności, dlatego występuje w miejscach bogatych w pokarm. Ostre siekacze gryzoni pokrywa emalia trwalsza niż stal, dzięki czemu z łatwością uszkadzają przewody elektryczne i wodociągowe powodując pożary i zalania. Gryzonie, zwłaszcza szczury, przenoszą ponad 50 groźnych chorób, np. gorączkę szczurzą, leptospirozę (chorobę Weila), salmonelozy, dżumę, włośnicę i inne. Gryzonie szybko się rozmnażają. Ciąża u szczura wędrownego trwa 21-23 dni. Samica rodzi 2-5 razy w roku po 5-12 młodych, żyją 3-4 lata. Ciąża myszy trwa 19-21 dni. Samica rodzi 4-6 razy w ciągu roku po 3-8 młodych, które karmi mlekiem przez 25 dni. Mysz domowa żyje do 2 lat.

Gryzonie należy intensywnie tępić po stwierdzeniu ich obecności w naszym otoczeniu. Najskuteczniejsze są metody chemiczne polegające na stosowaniu rodentycydów - nowoczesnych preparatów zawierających antykoagulanty (np. bromadiolon), które wywołują śmierć gryzoni w wyniku krwawień wewnętrznych. Ponieważ rodentycydy zawierają bardzo mało trucizny, nie wywołują u gryzoni odruchu obawy przed trutką i nie ma potrzeby wykładania nie zatrutych przynęt, zanim zastosujemy Granulat, Kostki czy Pastę Expel. Zabijają one gryzonie po kilku dniach i należy je wykładać dopóki trwa żerowanie gryzoni, co najczęściej wynosi 2 tygodnie.